در ادامه بحث انتقال خون قصد دارم در این پست در مورد پلاکتها که یکی دیگر از  فراورده های خون میباشد مطالبی را ذکر کنم.

همانطور که در پست قبل ذکر شد پلاکتها طی ۵ دقیقه سانتریفیوژ در دور بالا از پلاسما جدا شده که حاصل این عمل ۲ محصول ۱- پلاسمای عاری از پلاکت PPP و 2- پلاکت میباشد که البته پلاکتها در این مرحله همراه با 65-55 میلی لیتر پلاسما میباشند. هر کیسه حاوی ¹⁰ 10 *5.5  پلاکت میباشد. مدت نگه داری پلاکتها 5 روز در دمای 24-20 درجه سانتیگراد و همرا به Shaking به منظور جلوگیری از Clumping پلاکتها میباشد ، که البته بهترین زمان برای تزریق پلاکت در زمان تهیه پلاکت میباشد که در این صورت تاریخ انقضا در بدن افزایش یافته و پلاکت طول عمر طبیعی خود را طی میکند. برای کنترل کیفی کیسه های پلاکت از نظر تعداد پلاکت موجود در هر کیسه چند کیسه را به طور رندوم انتخاب نموده و تعداد پلاکت را در حجم معینی از آن شمارش نموده و سپس از فرمول زیر برای محاسبه تعداد پلاکت در کیسه خون 450cc استفاده میشود که اگر این مقدار حدود ¹⁰ 10 * 5.5 بود قابل قبول میباشند.

plt * حجم کیسه (450cc )/حجم نمونه برداشته شده

برای تزریق پلاکت نیازی به انجام تست کراس ماچ نیست ولی سازگاری از نظر سیستم ABO و Rh باید وجود داشته باشد که البته سازگاری ABO مهمتر از Rh میباشد زیرا Ag های Rh روی پلاکتها معمولا وجود ندارند. در مورد گلبولهای قرمز گلبول قرمز فردی با گروه AB گیرنده عمومی است ولی پلاسما و پلاکت چنین فردی دهنده عمومی است زیرا Ab ضد هیچ Ag را ندارد..

تزریق پلاکت در موارد کاهش پلاکت که به دنبال حالات زیر اتفاق میافتد انجام میشود:

1- ترومبوسیتوپنی به دنبال بدخیمی، شیمی درمانی و کاهش تولید پلاکت

2- DIC که منجر به شکستن و مصرف زیاد پلاکتها میشود.

3- ITP : ترومبوسیتوپنی ایدیوپاتیک پورپورا که یک اختلال اتوایمیون میباشد در این بیماری حتی پلاکت تزریقی هم توسط سیستم ایمنی فرد تخریب میشود و بنابراین تزریق پلاکت راه درمان مناسبی نیست.

4- اسپلنومگالی، داروها و sepsis.

 

 

نوشته شده در دوشنبه نهم دی 1387ساعت 13:41 توسط فریبا مزروعی| |

اختلال در حمل و نقل مواد غذايي و مواد زايد در بدن و نيز حفاظت بدن درمقابل ميكروارگانيزم هاي مهاجم باعث به خطر افتادن روند عادی و توازن در بدن می گردد. انجام اين خدمات حياتی در بدن انسان، بر عهده دو دستگاه قلبی عروقی (گردش خون) و دستگاه لنفاتيک می باشد و خون بستر اوليه اين نقل و انتقالات بشمار می آيد. خون تنها بافتی است که در درون بدن در گردش است. از جمله وظايف حياتی خون، رساندن مواد لازم به سلولها و دوركردن  مواد زايد از آنهاست. علاوه بر آن، بسياری از ابزارهای ضروری برای مقابله با مهاجمين خارجی و نيز تنظيمات داخلی بدن را خون فراهم می آورد.خون بافت مايعی است که عوامل شيميايی گوناگون و فراوانی در آن محلول بوده و ميليون ها سلول مختلف درآن وجود دارند. بخش مايع خون را " پلاسما " و بخش ديگر آنرا" عناصر سلولی " خون می نامند.

به دنبال وظایفی که برای خون و بافت خون برشمردیم  بحثی مطرح میشود تحت عنوان انتقال خون که از اهمیت بسیار زیادی در عصر حاضر برخوردار میباشد. در واقع میتوان گفت همانقدر که نقص در سیستم گردش خون برای حیات انسان خطر آفرین است انتقال خون نادرست نیز میتواند بسیار  پر خطر تر برای حیات انسان باشد. پروسه انتقال خون یک پروسه چندین مرحله ای میباشد که اجرای تک تک این مراحل به منظور جمع آوری و انتقال خون مناسب و سالم ضروری میباشد. در این مطلب سعی برا ارائه مطالبی در خصوص  مراحل مختلف این پروسه میباشد.

اولین مرحله در فرایند انتقال خون مراجعه اهداکننده و بررسی وضعیت جسمانی او از نظر اهدای خون میباشد که در صورت تائید در این مرحله به بخش نمونه گیری راهنمایی میشود.

بعد از تهیه خون اولین مرحله Labiling کیسه های خون است. روی هر کیسه خون مشخصات اهداکننده، شماره کیسه، نوع ماده نگهدارنده ، تاریخ جمع آوری و تاریخ انقضا به صورت دقیق باید درج گردد. مدت زمان نگه داری خون کامل بسته به نوع ماده نگه دارنده متفاوت میباشد. کیسه خونی که در این مرحله تهیه میشود خون تام نام دارد که اغلب از این کیسه فراورده های مختلف تهیه میشود. این کیسه در اولین مرحله 1 دقیقه در 3200RPM سانتریفیوژ میشود که در پایان این مرحله در این کیسه 2 فراورده از یکدیگر جدا میشوند 1- پلاسما که در قسمت رویی وجود دارد و 2- گلبولهای قرمز که در قسمت پایین رسوب کرده اند . این پلاسما را که پلاسمای غنی از پلاکت RPP مینامند در یک کیسه دیگر جمع آوری میکنند بنابراین در پایان این مرحله2 کیسه داریم 1- پلاسمای غنی از پلاکت 2- گلبول قرمز فشرده Packed Red Cell.

سپس کیسه پلاسما را در 3600RPM به مدت 5 دقیقه سانتریفیوژ کرده و بنابراین پلاکت از پلاسما جدا میشود. پس به طور کلی میتوان گفت که حداقل از 1 کیسه خون 3 کیسه شامل:

1- Packed Red Cell

2- پلاسمای عاری از پلاکت PPP

3- پلاکت

فراهم میشود که هرکدام شرایط نگهداری و انتقال مخصوص به خود را دارند.

Packed Red Cell: این فراورده حجمی تقریبا معادل نصف حجم خون تام یعنی 2/450 و هماتوکریتی معادل 80٪ دارد. این فراورده همانطور که قبلا ذکر گردید بسته به نوع ضد انعقاد از ۴۲-۲۱ روز قابل نگه داری میباشد. از جمله مواد نگهدارنده میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

۱-آدنین-سیترات-دکستروزACD: این ماده اولین نگهدارنده مورد استفاده در کیسه های خون میباشد. در این ماده آدنین به عنوان یک سوبسترا برای تامین ATP مورد نیاز حیات گلبولهای قرمز، سیترات به عنوان  ماده ضد انعقاد و دکستروز به عنوان ماده غذایی گلبولهای قرمز محسوب میشود که خون در حضور این ماده به مدت 21 روز در دمای یخچال قابل نگهداری است.

2- سیترات-فسفات-دکستروزCPD: در این ماده فسفات ماده بافرینگ بوده و تنظیم PH را به عهده دارد.  در حضور این ترکیب مدت نگهداری به 28 روز افزایش میابد.

3-سیترات-فسفات-دکستروز-آدنین CPDA-1 : در این ماده هم آدنین و هم فسفات به همراه دکستروز و سیترات میباشد بنابراین ترکیبی کامل تر از 2 مورد قبل بوده و مدت نگهداری گلبول قرمز را به 35 روز افزایش میدهد. امروزه در ایران اغلب از همین ماده به عنوان نگهدارنده استفاده میشود.

4-AS-1 : این ماده جدیدا در برخی موارد استفاده میشود و مدت زمان را به 42 روز افزایش میدهد.

در کلیه موارد بالا گلبول قرمز در دمای 6-1 درجه سانتیگراد طول عمرهای ذکر شده را دارند و بعد از خارج نمودن از یخچال حداکثر به مدت 24 ساعت باید مصرف شود. در انتقال خون نوزادان از آنجا که حجم کمی را در هربار میتوان انتقال داد یک کیسه خون را در شرایط استریل باز نموده و تا 24 ساعت همان خون را به نوزاد تحت شرایط استریل منتقل میکنند. حسن این روش در کاهش 4 برابری خطر انتقال بیماری ها و Ag های بیگانه و همچنین کاهش هزینه میباشد.

موارد نیاز به تزریق Packed Red Cell: این فراورده باعث افزایش برون ده قلبی، افزایش میزان اکسیژن در گردش و افزایش میزان هموگلوبین و هماتوکریت میشود. هر واحد خون باعث افزایش 1gr در غلظت هموگلوبین و افزایش 3٪ در میزان هماتوکریت میشود. این فراورده در مواردی مانند افزایش تخریب گلبولهای قرمز مانند آنمی های همولیتیک، کاهش تولید در مغز استخوان مانند آنمی آپلاستیک و لوسمی ها، در نوزادان و در جراحی ها به بیمار تزریق میشود. از آنجا که 24 ساعت طول میکشد تا خون تزریق شده جذب گردد بنابراین تزریق بیشتر از 1 واحد خون در 24 ساعت باعث ایجاد حالت Over Load میشود. تزریق گلبولهای قرمز خون حتما نیاز به سازگاری سیستم ABO و Rh دارد و انجام تست کراس ماچ به منظور جلوگیری از انتقال آنتی بادی و آنتی ژن های ناخواسته لازم و ضروری میباشد.

مطالب فوق در مورد یکی از فراورده های خون میباشد در پستهای بعدی به بررسی سایر فراورده های خون میپردازم.

نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم آذر 1387ساعت 17:49 توسط فریبا مزروعی| |

سلام به همه دوستان گرامی که وقت میگذارند و مطالب این وبلاگ را مطالعه میکنند. در خصوص بحث آنمی های همولیتیک دوست خوبم آزی عزیز پرسیده بودند که آیا نوع ارثی این آنمی در ارتباط با تالاسمی میباشد یا نه؟ تصمیم گرفتم پاسخ این دوست خوب را در یک پست جدا بدم تا علاوه بر پاسخ به بحث تالاسمی هم یه گریزی زده باشیم.تالاسمی یک اختلال در هموگلوبین میباشد که تحت عنوان کلی هموگلوبینوپاتی شناخته میشود. در این بیماری اختلال اصلی به صورت اختلال کمی در میزان زنجیره های هموگلوبین میباشد. در واقع در تالاسمی زنجیره های هموگلوبین از لحاظ ساختاری طبیعی میباشد ولی از نظر مقدار کمتر از حالت عادی ساخته میشود که بسته به میزان کمبود آن میزان تخریب و در نتیجه شدت بیماری متفاوت میباشد. به طوریکه در بتا تالاسمی ماژور زنجیره بتا ساخته نشده و ۴ زنجیره آلفا با هم ترکیب شده و هموگلوبینی ناپایدار ایجاد کرده که در داخل اریتروسیتها رسوب کرده و باعث لیز آنها میشود. بنابراین میتوان گفت که تالاسمی هم یکی از علل آنمی های همولیتیک میباشد ولی این به این مفهوم نمیباشد که آنمی همولیتیک ارثی همان تالاسمی است. در پست های بعدی حتما مطلبی را در مورد تالاسمی تهیه میکنم.

نوشته شده در پنجشنبه چهاردهم شهریور 1387ساعت 12:41 توسط فریبا مزروعی| |

انمی همولیتیک در نتیجه لیز غیر طبیعی و زودتر از موعد گلبولهای قرمز با دو منشاء داخل عروقی و خارج عروقی میباشد. این آنمی میتواند به دلایل ارثی و یا اکتسابی اتفاق افتد و بنابراین آنمی همولیتیک را بر اسا منشا میتوان به 2 گروه ارثی و اکتسابی تقسیم نمود. در یک فرد سالم عمر طبیعی گلبولهای قرمز بین ۱۲۰-۹۰ روز میباشد و طحال که محل عمده حذف اریتروسیتهای پیر از گردش خون میباشد اقدام به حذف این اریتروسیتها متناسب و مطابق با میزان تولید در مغز استخوان میکند ولی در حدود ۱٪ از افراد که مبتلا به آنمی همولیتیک میباشند عمر گلبولهای قرمز کمتر از حد طبیعی بوده و این سلولها سریعتر لیز میشوند ،در ابتدا مغز استخوان شروع به جبران این لیز میکند و تولید خودرا حتی تا ۸ برابر افزایش میدهد که به صورت افزایش رتیکولوسیت در خون محیطی دیده میشود ولی در صورت لیز بسیار زیاد و خارج از توان مغز استخوان در جبران این حالت علائم آنمی آشکار میشود. در این بیماری بیلی روبین و هموگلوبین موجود در خون افزایش یافته و از طریق ادرار دفع میشود و در نتیجه باعث ایجاد رنگ زرد تیره و یا حتی قهوه ای در ادرار میشود.  علائم بالینی در این نوع آنمی معمولا به صورت زردی, مشکلات تنفسی , وجود خون در ادرار و... ظاهر میشود. همانطور که ذکر شد انمی همولیتیک به دلایل مختلف ارثی و اکتسابی مانند فقر آنزیمی G6PD و یا مصرف برخی از داروها اتفاق میافتد بنابراین معاینات و آزمایشات دقیق و همچنین سابقه خانوادگی بیمار به منظور تشخیص دقیق علت بیماری و در  نتیجه انتخاب درمان صحیح لازم میباشد.

تستهای تشخیصی:      

...

ادامه مطلب

نوشته شده در دوشنبه چهارم شهریور 1387ساعت 13:14 توسط فریبا مزروعی| |

در پاسخ به جناب آقای ایرج 

شمارش گلبولهای سفید
                                                                                            

        ( White Blood Cell Count (WBC 
 

لوازم مورد نیاز: لام1-لام هموسیتومتر(بهتر است نئوبار باشد)2- لامل سنگین  3- پیت ملانژورسفید که درحباب آن یک مهره سفید وجود دارد .

(white bead in the bulb )این پیپت برای رقیق کردن خون بکار میرود۴- لوله لاستیکی (مکنده) لوله لاستیکی حدود2۰سانتیمتر۵- ماده رقیق کننده : محلول مارکانو

Acetic acid solution 2ml+آبمقطر97ml

محلول کریستال ویوله یا بلودومتیلن1%=1ML

خوب مخلوط وسپس با کاغذ صافی صاف کردد.

 

ادامه مطلب

نوشته شده در جمعه هفدهم اسفند 1386ساعت 21:22 توسط فریبا مزروعی| |

 

 شمارش WBC مي تواند مشکلات کرونري را پيشگويي نمايد؟! !

يافته ها از يک بررسي دراز مدت بر روي زنان بيش از 50 سال ، نشان مي دهد که شمارش سلولهاي سفيد خون ياWBC در زنان مي تواند بسيار مهمتر از اندازه گيري CRP(C- Reactive Protein)در بررسي ميزان خطر سکته قلبي يا مسائل کرونري باشد.

محققين پس از بررسي 72242 زن پس از يائسگي بين سنين 50 تا 79 سال که بطور اوليه تا 6 سال قبل از بررسي بيماريهاي قلبي عروقي يا سرطان نداشته اند؛ دريافتند که خطر حمله قلبي در زنان داراي شمارش WBC در حد بالاي سه چهارم مقدار نرمال، 40% بيش از زناني است

که شمارش WBC در حد زير يک چهارم مقدار نرمال دارند. همچنين شمارش WBC در حد بالاي سه چهارم رنج نرمال 46% خطرسکته و 50% خطر مرگ را افزايش مي دهد در يک بررسي ديگر برروي 608 زن که جهت مقايسه بين شمارش WBC و اندازه گيري CRP در ميزان خطر ابتلا به بيماريهاي کرونري قلب (CHD) انجام گرفت؛ محققين نشان دادند که شمارش گلبولهاي سفيد معيار مستقل از CRP در نشان دادن افزايش خطر CHD است در حقيقت، يافته هاي اين تحقيق نشان دادکه زنان با افزايش شمارش سلولهاي سفيد همزمان با افزايش CRP ،حدود 7برابر بيشتر از زناني که CRP و شمارشWBC پاييني دارند ؛ درمعرض خطرابتلا به بيماريهاي کرونري قلب هستند.

بنابراين بدليل ارزان وقابل دسترس بودن، اين تست ميتواند يک تست غربالگري مناسب جهت بررسي اين بيماريها باشد. ولي بدليل برخي مسائل از جمله تعريف نشدن ميزان دقيقتر شمارش WBC و اينکه شمارش سلولهاي سفيد در بين نژاد هاي مختلف ، متفاوت است؛ اين تست جهت استاندارد شدن نياز به بررسيهاي بيشتر دارد.منبع:www.LabTestsOnline.net

نوشته شده در شنبه بیستم بهمن 1386ساعت 17:58 توسط فریبا مزروعی| |

نوشته شده در شنبه بیستم بهمن 1386ساعت 15:37 توسط فریبا مزروعی| |