نوشته شده در سه شنبه پنجم خرداد 1388ساعت 11:28 توسط فریبا مزروعی| |

یکی از نگرانیهای عمده در دوران بارداری بی اطلاعی از وضعیت سلامت جنین در حین دوره ۹ ماهه بارداری میباشد که به کمک مراقبتهای دوران بارداری و انجام تستهای مورد نیاز تلاش برای به حد اقل رساندن این نگرانیها شده است. از جمله برای بررسی وضعیت جنین از نظر ابتلا به ناهنجاری های کروموزومی تستهایی وجود دارد که در ۳ ماهه اول و دوم بارداری انجام میشود و ریسک ابتلا جنین را به اینگونه ناهنجاریها مشخص میکند که البته ماهیت تستها در سه ماهه اول و دوم بارداری متفاوت میباشد. این مطلب به بررسی تست تریپل Triple Test که در دوران 3 ماهه دوم بارداری انجام میشود میپردازد.

Triple Test:

تریپل تست یک تست ترکیبی از اندازه گیری 3 هورمون مهم تولید شده در این دوران میباشد که در هفته 20-15 حاملگی بنا به درخواست پزشک انجام شده و ریسک ابتلا جنین را به تریزومی 21و 18 و ناهنجاریهای لوله جنینی از جمله انسفالوپاتی را به طور آماری اندازه گیری میکند. برای تفسیر بهتر نتایج تست علاوه بر اندازه گیری پارامترهای 3 گانه نیاز به دانستن سن مادر، وزن مادر هنگام نمونه گیری و ناراحتیهای بالینی مادر از جمله دیابت میباشد.

مارکرهای مورد اندازه گیری در تریپل تست:

1- الفا فیتو پروتئین AFP: این هورمون توسط کبد جنین تولید شده و از طریق جفت وارد خون مادر میشود همچنین این هورمون وارد مایع امنیوتیک نیز میشود. میزان این هورمون تا هفته 12 حاملگی افزایش یافته و پس از آن شروع به کاهش تدریجی تا هنگام تولد مینماید.

2- B-Hcg: این هورمون مهمترین هورمون تولید شده در هنگام بارداری میباشد که توسط جفت ترشح شده و وارد خون مادر میگردد. این هورمون کمک به ترشح پروژسترون منماید و باعث حفظ جنین میگردد. میزان این هورمون در 3 ماهه اول بارداری افزایش یافته و پس از آن شروع به کاهش تدریجی نموده به طوریکه در هنگام تولد میزان این هورمون کمتر از 10% میباشد.

3- استریول آزاد Free Estriol: استریول نیز یکی از انواع استروژنها بوده که توسط کبد و غده آدرنال جنین و جفت تولید شده و وارد خون مادر میگردد. میزان این هورمون در حدود هفته 8 افزایش یافته و بعد از آن تا موقع تولد به تدیج افزایش میابد.

* اخیرا نیز به مجموع فاکتورهای فوق فاکتور جدیدی به نام Inhibin A اضافه شده است که باعث افزایش حساسیت و دقت تست میشود و تحت عنوان Quad Screen درخواست میشود. Inhibin A یک پروتئین دیمر تولید شده توسط جفت میباشد که در هفته 17-14 کاهش یافته و بعد از آن مجددا افزایش میابد.

تغییرات فاکتورهای ترپل تست در ناهنجاریها:

1- در تریزومی 21 ( سندرم داون ): در این اختلال میزان AFP و Free Estriol کاهش یافته و در مقابل میزان Hcgو Inhibin A افزایش میابد.

2- تریزومی 18: در این اختلال میزان Hcg و Free estriol کاهش یافته و میزان AFP متغیر میباشد.

3- اختلال نقص لوله های عصبی باز: در این مورد نیز میزان AFP افزایش قابل توجهی پیدا میکند.

تفسیر نتایج: نتایج تست همانطور که گفته شد با توجه به وضعیت بالینی مادر، سن دقیق بارداری، وزن مادر در هنگام نمونه گیری، تفسیر میشود. باید توجه شود که در صورت وارد نمودن اطلاعات غلط نتایج نادرستی نیز حاصل میشود. در نهایت بر اساس نتایج تست و اطلاعات وارد شده نموداری رسم میشود که بر اساس این نمودار فرد در محدوده نرمال بر اساس سن و یا خارج از این محدوده قرار میگیرد. افزایش ریسک بر اساس این نمودار به معنای ابتلای قطعی جنین به ناهنجاری نمیباشد بلکه تنها از نظر آماری در بین افراد با ریسک بالا قرار میگیرند و لازم است که به منظور تعیین دقیق ابتلای جنین به ناهنجاری تستهای تکمیل تری مانند آمنیوسنتز و تجزیه کروموزومی قرار انجام گردد.

لازم به ذکر است که این تست در تمام آزمایشگاه های تشخیص طبی ایران در زمانی کوتاه و با هزینه کم بر روی خون مادر انجام میگیرد.

نوشته شده در جمعه یکم خرداد 1388ساعت 22:30 توسط فریبا مزروعی| |

همانطور که همه میدانیم در بدن در پی هرگونه آسیبی که به رگها وارد شود سیستم انعقادی فعال شده و با مصرف پلاکتها و فاکتورهای انعقادی اقدام به تشکیل لخته و در نتیجه ممانعت از خونریزی از رگ اسیب دیده مینماید. از وظایف مهم سیستم انعقادی میتوان به هموستاز اشاره نمود. در واقع این سیستم در هنگام جراحت با فعال کردن ابشار انعقادی باعث تشکیل لخته شده و از طرفی با فعال کردن فاکتورهای ضد انعقاد مانند آنتی ترومبین و پروتئین C, S مانع از تشکیل بی رویه لخته میشود. ماحصل فالیت سیستم انعقادی در اثر فعال کردن ابشار انعقادی تشکیل فیبرین وشبکه فیبرینی در محل جراحت میباشد که این شبکه بعد از بهبود محل اسیب دیده توسط پلاسمین شکسته شده و از بدن حذف میگردد. حاصل عمل پلاسمین روی لخته فیبرین تولید قطعات کوچکی تحت عنوان کلی FDP یا محصولات تولید شده از تخریب فیرین میباشد که از جمله این محصولات میتوان به D-Dimer اشاره نمود. پلاسمین یک آنزیم فیبرینولیتیک بوده که روی فیبرین اثر گذاشته و با عمل فیبرینولیزی خود باعث شکست پیوند بین واحدهای E و D فیبرین شده و ایجاد D-Dimer و سایر FDP را میکند.

 D-Dimer در حالت طبیعی در بدن غیر قابل ردیابی میباشد و لی در مواردی اندازه گیری D-Dimer افزایش در مقدار این محصول را نشان داده و از نظر بالینی مهم محسوب میشود. از این رو تست اندازه گیری D-Dimer به عنوان یکی از تستهای مهم آزمایشگاهی در آمده است.

موارد درخواست تست D-Dimer:

این تست در موارد شک به افزایش تولید لخته از جمله در موارد زیر درخواست میشود:

- ترومبوز در سیاهرگهای عمیق بدن ( VDT): در این حالت لخته های کوچکی بدون جراحت خاصی به عروق در سیاهرگهای نواحی عمیق بدن مثل پا تشکیل شده و باعث بروز علائمی مانند درد و تورم در پا و اسیب به بافتهای مجاور میگردد. از طرفی گاها این لخته ها حرکت کرده و به قسمتهای مختلف بدن واردمیشوند و علائم خاص محل را ایجاد میکنند از جمله در ریه ها ایجاد امبولی ریویPE ، در قلب باعث گرفتاری ماهیچه های قلب و یا دریچه های قلب و در مغز باعث عوارض مغزی ماننند سکته مغزی میکند.

- PE ( Polmunary Embolism : در این حالت همانطور که قبلا ذکر شد لخته به ریه ها امده و ایجاد مشکلات تنفسی و درد در قفسه سینه میکند.

- DICیا انعقاد منتشره داخل عروفی: این حالت به دنبال جراحی ها، عفونتهای سپتیک، سوختگی و یا در زنان باردا بعد از زایمان اتفاق می افتد که در این بیماری فاکتورهای انعقادی مرتب مصرف شده و باعث ایجاد لخته های ریز در کل بدن میشود و از طرفی عمل سیستم فیبرینولیتیک نیز فعال شده و باعث لیز لخته میشود که این افراد شدیدا مستعد خونریزی میباشند. در این افراد به دنبال بروز علائمی مانند تهوع، تشنج، خونریزی، درد شدید شکمی و ماهیچه ها و الیگوری تست D-Dimer همراه با تست PT, PTTو اندازه گیری میزان فیبرینوژن و شمارش پلاکتی درخواست  میشود.

روش انجام تست:

مناسب ترین روش در اندازه گیری D-Dimer روش الایزا میباشد که در این روش با استفاده از آنتی بادی منوکلونال ضد این ماده به ردیابی آن میپردازند.

خصوصیات تست:

این تست دارای حسایتی حدود 95% و اختصاصیتی حدود 50% میباشد بنابراین این تست به تنهایی ملاک تشخیص ناهنجاری های سیستم انعقادی نمیباشد و همراه با شایر تستها و علائم بالینی میتوان به تشخیص رسید.

موارد مثبت کاذب این تست : در جراحی، بارداری، تروما، عفونتها و التهابات شدید، ارتریت روماتوئید شدید، بدخیمی و بیماری های کبدی مقادی D-Dimer بدون ارتباط با وجود ترومبوز افزایش دارد.

موارد منفی کاذب: در صورتیکه بر حسب اتفاق نمونه گیری در فاصله بسیار کمی بعد از تشکیل لخته در بدن انجام شده باشد این تست منفی میباشد. همجنین در صورت استفاده از آنتی کواگولان ها به دلیل جلوگیری از تشکیل لخته این تست منفی میشود. تاخیر زیاد در انجام تست نیز باعث بروز منفی کاذب میگردد.

 

 

 

نوشته شده در چهارشنبه سی ام اردیبهشت 1388ساعت 11:23 توسط فریبا مزروعی| |

مقدمه

رنگ‌آمیزی گرم

رنگ‌آمیزی گرم (Gram staining) یکی از مهم‌ترین ومتداولترین روش‌های رنگ آمیزی در میکروبیولوژی است که اولین بار توسط کریستین گرم ابداع شد. دراین رنگ آمیزی باکتری‌ها بر مبنای رنگ باکتری پس ازرنگ آمیزی به دودسته گرم مثبت و گرم منفی تقسیم می‌شوند. رنگ باکتری پس ازرنگ آمیزی به توانایی حفظ رنگ اول وبه عبارتی به ساختمان دیواره سلولی باکتری بستگی دارد. دررنگ آمیزی گرم باکتری‌های گرم مثبت پس ازرنگ آمیزی به رنگ بنفش وباکتری‌های گرم منفی به رنگ قرمز مشاهده می‌شود. گرچه هر دو گروه یعنی باکتری‌های گرم مثبت و منفی دارای دیواره می‌باشند ولی فرق بین این دو گروه مربوط به خواصی است که در ساختمان دیواره سلولی آنها وجود دارد. اساس ساختمان در دیواره سلولی باکتری‌های گرم مثبت یک لایه ضخیمی‌است از پپتیدوگلیکان^*[۱]، ولی در باکتری‌های گرم منفی ضخامت آن به حداقل می‌رسد.

هدف:

از رنگ امیزی گرم به دو جهت استفاده می شود:

- شناسایی جنس باکتری

-آنتخاب آنتی بیوتیک مناسب (باکتری های گرم مثبت در مقایسه با باکتری های گرم منفی نسبت به پنی سیلین G حسّاسیت بیشتری دارند)

با این حال همه یباکتری ها را نمی توان با رنگ امیزی گرم مشاهده نمود.

مواد مورد نیاز:

لام‘سرم فیزیو لژی‘لوپ‘رنگ کریستال ویوله‘رنگ لوگل‘الکل استون‘رنگ سافرانین‘میکروسکوپ

روش رنگ‌آمیزی گرم

پیش از آغاز رنگ آمیزی نخست باید یک فروتی از محیط کشت خالص باکتری بر روی لام تهیّه کنیم، در ادامه مراحل رنگ آمیزی گرم به قرار زیر هستند:

نخست رنگ کریستال ویوله رابه مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه برروی فروتی باکتری روی لام می ریزیم، درنتیجه همه باکتری‌ها به رنگ بنفش درخواهد درآمد.

پس از شستشوی فروتی با آب، رنگ کریستال ویوله را با افزودن لوگول به مدّت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه تثبیت می کنیم. لوگل باکریستال ویوله ترکیب شده وایجاد کمپلکس‌هایی می‌نمایید که باعث تثبیت رنگ کریستال ویوله درداخل دیواره سلولی باکتری می‌شود. پس ازاین مرحله، همه باکتریها کماکان به رنگ بنفش مشاهده می‌شوند .

مرحله رنگ زدایی:

مهم‌ترین مرحله رنگ آمیزی است. دراین مرحله پس از شستشو لام با آب لام به مدت ۱۵ تا۲۰ ثانیه در معرض موادرنگ زدا مانند الکل استون قرار می‌گیرد سپس با آب مورد شستشو قرار می‌گیرد. درباکتریهای گرم منفی که دارای لایه‌های پپتیدو گلیکان محدود وغشای خارجی غنی از چربی هستند این حلال باعث حذف این لایه‌ها وغشا می‌گردد وباکتری رنگ مراحل قبل راازدست می‌دهد. ولی درباکتریهای گرم مثبت به علت ضخامت زیاد لایه ی پپتیدوگلیکانی وعدم وجود لیپید فراوان در غشا رنگ مرحله قبل ازغشا خارج نمی‌شود .درنتیجه پس ازاین مرحله باکتریهای گرم منفی بی رنگ ولی باکتریهای گرم مثبت کماکان بنفش باقی خواهند ماند .در انتها سطح فروتی راباسافرانین یا فوشین (قرمز رنگ) به مدت ۳۰ تا ۴۵ ثانیه می‌پوشانیم سپس باآب شستشو داده و پس از خشک شدن با میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد.

نتیجه:

 دراین مرحله باکتری‌های بی رنگ (باکتری های گرم منفی) به رنگ قرمز درمی‌آیند وباکتری‌های بنفش (باکتری های گرم مثبت) بدون تغییر رنگ باقی می‌مانند .

ارسال توسط دوست گرامی جناب اقای رضا مدیر وبلاگ آزمایشگاه پزشکی پاستور.

نوشته شده در دوشنبه چهاردهم اردیبهشت 1388ساعت 23:47 توسط فریبا مزروعی| |

سلام به جناب اقای احسان طلایی عزیز . شما و سایر دوستانی که در قسمت نظرات سوالی را مطرح میکنید میتونند جواب سوالاتتون را در همان قسمت نظرات مشاهده کنید.

همچنین از همه دوستان بار دیگر برای شرکت بحث مشکلات جامعه ازمایشگاه و راهکارهایی برای حل آنها در قسمت نظرات دعوت مینمایم.

                                                                                                         با  تشکر

نوشته شده در سه شنبه یکم اردیبهشت 1388ساعت 12:17 توسط فریبا مزروعی| |

میخوام از همه دوستای آزمایشگاهی دعوت کنم که در قسمت نظرات وبلاگ و یا در جعبه پیامهای وبلاگ نظراتشون را در مورد مشکلات جامعه آزمایشگاهی و راه حل هایی برای رفع این مشکلات مطرح کنند. شاید کاری به ظاهر نشه کرد ولی گاهی حرکت های به ظاهر ناچیز و کوچک میتونه سراغاز یه تحول بزرگ باشه. در زیر نظر یکی از دوستان مطرح شده. منتظر نظرات شما نیز هستیم.

*باید بگم شاید منشا مشکلات ما نفوذ بیشتر پزشکان پاتولوژیست بر جامعه آزمایشگاهی باشد که مانع از ارایه نظرات دکترین علوم آزمایشگاهی که آنها نیز جزو این جامعه محسوب می شوند می باشد.
وقتی که پای صحبت دانشجویان هم رشته می نشینیم اولین چیزی که ابراز میکنند عدم انگیزه برای ادامه تحصیل به علت آینده نامشخص است البته تمام دانشجویان این طور نیستند.
گاهی اوقات که با کارمندان مشغول کار در این حیطه صحبت می کنم از عدم مکفی بودن حقوق و مزایای این رشته می گویند
به امید روزی که در این کشور به تمام مشاغل و رشته های درسی به یک چشم نظر افکنند و تمام رشته ها مهم و حیاتی تلقی شوند و این میسر نیست مگر با تغییر دیدگاه مردم نسبت به فرهنگ کنونی که در آن تمام پدر و مادر ها دوست دارند که فرزندانشان در آینده دکتر یا مهندس شوند که بیشتر بر جنبه عنوان اجتماعی افراد استوار است و قاعدتا این را به نسل بعدی منتقل خواهند که مصداق این موضوع را وقتی می بینیم که معلم دبستان برای زنگ انشا موضوع آشنایی که "دوست دارید در آینده چه کاره شوید را" می دهد .

* و اما به نظر من باید ترتیبی داده بشه که امکان ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا در خود رشته علوم آزمایشگاهی فراهم باشه و  حق تاسیس آزمایشگاه طبی تنها  در اختیار فارغ التحصیلان دکترای علوم آزمایشگاهی و اجازه تاسیس آزمایشگاه پاتولوژی هم در اختیار پزشکان محترم پاتولوژیست قرار داده بشه و در نتیجه  لازمه تاسیس آزمایشگاه کلینیکال و پاتولوژی منوط بر همکاری هردو پزشک پاتولوژیست و آزمایشگاه با یکدیگر باشه. این درست نیست که فارغ التحصیل آزمایشگاه تنها امکان ادامه تحصیل تک رشته ای داشته باشه که برای تاسیس ازمایشگاه با مشکل روبرو بشه ولی زمینه برای نفوذ و تسلط پزشکان پاتولوژیست هرروز بیشتر از روز قبل بشه.

نوشته شده در دوشنبه سی و یکم فروردین 1388ساعت 21:31 توسط فریبا مزروعی| |

نمیدونم از چی بگم و یا با چی شروع کنم.  در دنیای امروز پزشکی شاید بشه گفت که آزمایشگاه مهمترین نقش را در زمینه ی تشخیص بیماری ها و حتی درمان و پیگیری درمان دارد ولی متاسفانه کمترین اهمیت به این بخش داده میشه. ۳۰فروردین به نام روز علوم آزمایشگاهی است ولی در تقویم رسمی کشور این روز به این نام هنوز ثبت نشده است و طبیعتا توجهی که باید به این رشته بشه هنوز نشده .حتی در بین دانشگاه های علوم پزشکی تنها برخی از دانشگاه ها به این روز توجه میکننددر صورتی که میتونه این روز هم فرصتی باشه برای تقدیر از برترین های این رشته و همچنین ارتقای سطح علمی آزمایشگاه ها ولی...

گاهی فکر میکنم اگه فقط ۱ روز همه آزمایشگاه ها در هر نقطه ی کشور تعطیل شوند با تمام احترامی که برای پزشکان و نقش آنها در سلامت جامعه  قائلم ولی حتی حاذق ترین پزشکان در تشخیص صحیح و دقیق یک بیماری صرفا بر اساس علائم بالینی دچار مشکل میشوند. 

به هر حال امیدوارم در آینده ای نزدیک این رشته جایگاه واقعی خود را در بین جامعه پزشکی پیدا کرده و بتونیم روز بزرگداشت حکیم جرجانی(روز علوم آزمایشگاهی) را در روز ۳۰وردین در تقویم رسمی ایران ثبت کنیم.

این روز بر همع دانشجویان و شاغلین آزمایشگاه گرامی باد.  

نوشته شده در یکشنبه سی ام فروردین 1388ساعت 11:57 توسط فریبا مزروعی| |

تست بررسی سدیمانتاسیون گلبولهای قرمز خون(  ESR )یکی از تستهای رایج در آزمایشگاه های تشخیص طبی میباشد که بنا به درخواست پزشک برای بسیاری از بیماران  انجام میشود. این تست یک تست ارزان قیمت و البته غیر اختصاصی میباشد که نتایج آن همراه با نتایج سایر تستها ارزشمند و کمک کننده میباشد.  ESR تحت شرایطی مانند بیماری های اتو ایمیون به ویژه روماتیسم مفصلی، در عفونتها، التهابات حاد و مزمن و سرطانها افزایش میابد بنابراین با تنها افزایش میزان رسوب گلبولهای قرمز به تشخیص دقیقی نمیتوان دست یافت.سرعت رسوب گبولهای قرمز خون بر حسب میلیمتر بر ساعت میباشد. در این تست خون گرفته شده همراه با ضد انعقاد سیترات سدیم  در لوله های بلند و باریکی کشیده شده و به صورت عمودی روی پایه های سدیمان قرار داده میشود. پیپت های ESR پیپت های بلندی هستند که از قسمت سر به انتها از 0 درجه بندی شده اند. خون داخل پیپت ها تا عدد 0 کشیده شده و بعد از طی 1 ساعت میزان رسوب گلبولها از عدد 0 تا جایی که پلاسما شفاف وجود دارد خوانده میشود.

موارد درخواست تست:

این تست در موارد مشاهده علائمی مبنی بر التهابات و یا بدخیمی ها و همچنین علائم مربوط به رماتیسم مفصلی مانند درد و ورم مفاصل در خواست میشود. لازم به ذکر است که با توجه به غیر اختصاصی بودن این تست  حتما همراه با سایر تستهای ارزشمند و کمک کننده به تشخیص نهایی مانند الکتروفورز پروتئینهای سرم، اندازه گیری فیبرینوژن و ... بنا به علائم بیمار درخواست میشود. همچنین بعد از تشخیص بیماری این تست به منظور ارزیابی میزان پاسخ به درمان در فرد بیمار به صورت دوره ای درخواست میشود. کاهش ESR  از مقدار قبلی نشانه از بهبودی و افزایش مجدد  آن نشانه ای از عود بیماری میباشد.مقدار نرمال ESR در مردان تا 10 و در زنان تا 20 میلیمتر بر ساعت میباشد.

                      

 CRP :CRP یکی از پروتئینهای فاز حاد بوده که مانند ESR یک تست ارزشمند در موارد التهابات محسوب میشود و حتی میتوان گفت که این تست از ESR ارزشمندتر میباشد زیرا به محض بروز هر گونه التهابی در بدن افزایش یافته و به مجرد کاهش التهاب و بهبودی میزان آن کاهش میابد بنابر این علی رغم غیر اختصاصی بودن از حساسیت خوبی برخوردار میباشد. بنابراین همراه با تست ESR تست CRP نیز انجام میشود. سایر تستهای همراه با ESRبنا به علائم بیمار شامل تست RF به منظور بررسی رماتیسم مفصلی, تست ANAو سایر تستهای اتوایمیون به منظور بررسی اختلالات اتوایمیون، اندازه گیری سطح فیبرینوژن ، الکتروفورز پروتئین سرم، CBC و سایر تستها میباشد.

موارد افزایش ESR: افزایش ESR نشانه ای از افزایش گلبولینها و یا فیبرینوژن پلاسما بوده و نیاز به بررسی های بیشتری دارد.

1- افزایش خفیف در التهابات خفیف و جزئی، حاملگی و آنمی. در آنمی ها به دلیل اینکه میزان گلبولهای قرمز کم میشود دافعه بین این سلولها کمتر از حالت عادی شده و بنابراین میزان رسوب افزایش میابد حال اینکه در پلی سیتمی به دلیل افزایش در تعداد اریتروسیتها دافعه بین سلولی بیشتر شده و این امر باعث کاهش رسوب و کاهش ESR میگردد.

2- افزایش شدید این تست میتواند بیانگر افزایش در پروتئین های خون از جمله گلبولینها باشد. افزایش گلبولینها در مواردی مانند عفونتها، مولتیپل میلوما، ماکروگلبولنمی والدنشتروم ( در این مورد حتی در غیاب التهاب افزایش ESR باز هم دیده میشود.)  و رماتیسم مفصلی دیده میشود.

3-در زنان معمولا میل به افزایش در ESR بیشتر بوده و در دوران قاعدگی و بارداری میزان آن افزایش میابد.

4- داروها شامل دکستران، متیل دوپا، تئوفیلین، پنیسیلین پروکاینامید و داروهای پیشگیری از بارداری خوراکی باعث افزایش ESR میگردند.

*کاهش ESR معمولا حالت مهمی نبوده و گاهی در موارد پلی سیتمی، لکوسیتوز و ناهنجاری گلبولهای قرمز مانند سیکل سل دیده میشود. همچنین داروهایی مانند آسپیرین، کورتیزون و کینیون باعث کاهش ESR میگردند.

 

نوشته شده در پنجشنبه ششم فروردین 1388ساعت 14:52 توسط فریبا مزروعی| |

دهیدرو اپی اندروسترون سولفاته DHEAS یکی از انواع هورمونهای بدن بوده که به صورت عمده توسط بخش قشری غده فوق کلیه و به میزان کمتر توسط بیضه مردان و تخمدان های زنان تولید میشود. ترشح این هورمون تحت تاثیر هورمون مترشحه از هیپوفیز که نقش موثری بر روی بخش قشری فوق کلیه دارد به نام ACTH میباشد. بنابراین میزان این هورمون در اختلالات غده فوق کلیه مانند تومورها و سرطانهای این ناحیه و هایپر پلازی این غده افزایش میابد. DHEAS در بدن متابولیزه شده و تبدیل به اندرستون دیون، تستسترون و استرو ژن شده و در بروز صفات ثانویه جنسی نقش مهمی را به خصوص به صورت مستقیم در مردان بازی میکند. افزایش این هورمون در پسر بچه ها باعث بلوغ زود رس و در دختر بچه ها باعث بروز علائمی مبنی بر مرد نمایی میگردد. همچنین افزایش این هورمون در زنان باعث ایجاد آکنه، پر مویی، آمنوره و مرد نمایی میگردد.

موارد کاربرد اندازه گیری DHEAS :

این هورمون به همراه سایر هورمونهای جنسی و ACTH به منظور بررسی عملکرد فوق کلیه کاربرد دارد. همچنین این هورمون به طور عمده به همراه FSH ،LH، پرولاکتین، استروژن و تستسترون به منظور بررسی اختلالات جنسی و ردیابی افراد دارای سندرم تخمدانهای پلی کیستیک ( PCOS ) اندازه گیری میشود. این تست معولا در گروهای زیر درخواست میشود.

در پسر بچه های دارای علائم بلوغ زودرس مانند صدای بم، رشد موهای بدن زود تر از سن معمول و توده عضلانی بزرگ تر از سن معمول.

در دختر بچه های دارای علائمی مانند آکنه، پر مویی، صدای بم و توده عضلانی بزرگ.

در زنان بالغ دارای علائم ناباروری، پرمویی،توده عضلانی بزرگ و مرد نمایی، طاسی، آمنوره

بررسی مقادیر: کاهش این هورمون به زیر حد نرمال در اختلالات غده فوق کلیه و کم کاری غده هیپوفیز دیده میشود.

مقادیر نرمال DHEAS به همراه مقادیر نرمال سایر هورمونهای جنسی میتواند نشانگر عمل نرمال غده فوق کلیه باشد البته در موارد نادری تومورهای غیر مترشح کننده این هورمون نیز در غده فوق کلیه دیده شده است. همچنین در برخی از افراد دارای PCOS میزان این هورمون طبیعی میباشد. در این افراد معمولا سایر هورمونهای تولید شده توسط تخمدانها و تستسترون مهم میباشد.

 مقادیر افزایش یافته این هورمون نیز به دنبال تومورها و هایپرپلازی بخش قشری غده فوق کلیه  دیده میشود. البته لازم به ذکر است که تنها با نتیجه این تست نمیتوان به تشخیص دقیق دست یافت.

اندازه گیری این هورمون معمولا با روشهای الایزا انجام میگیرد.

نوشته شده در سه شنبه چهارم فروردین 1388ساعت 0:4 توسط فریبا مزروعی| |